Problemy w których mogę Ci pomóc

Depresja jest jednym z najczęstszych problemów, z którymi zgłaszają się pacjenci w poszukiwaniu pomocy. Jest to zaburzenie nastroju najczęściej opisywane jako uczucie smutku, przygnębienia, rozdrażnienia oraz wielu innych podobnych określeń.

Najbardziej powszechnymi objawami depresji są obniżony nastrój oraz utrata przyjemności, a także poczucie bezsensu. Wielu pacjentów również traci apetyt, co skutkuje spadkiem wagi lub wręcz odwrotnie – chęć jedzenia jest większa niż zwykle. Znaczny odsetek chorych na depresję cierpi także z powodu zaburzeń snu. Mogą one objawiać się zarówno problemami z zasypianiem i budzeniem się na długo przed odpowiednią porą, jak i uczuciem ciągłego znużenia, zmęczenia i braku energii, co może skutkować spaniem kilkanaście godzin na dobę.

Motoryka wypowiedzi osób z depresją może być spowolniona, a mowa bardzo cicha. Pacjenci borykający się z tą chorobą nie przejmują inicjatywy w rozmowie odpowiadając jedynie na zadane im pytania. Po przeciwnej stronie znajdują się chorzy na depresję, którzy odczuwają tak silny lęk, że stają się pobudzeni, mogą mieć trudność z usiedzeniem w jednym miejscu.

Depresja powoduje, że pacjenci tracą zdolność do obiektywnej samooceny, przejawia się to najczęściej niski poczuciem własnej wartości lub silnym poczuciem winy. Może pojawić się również obniżona zdolność koncentracji, myśli o śmierci, pragnienie śmierci, a także myśli samobójcze, co jest realnym zagrożeniem życia pacjenta.

Depresja doprowadza do poważnego cierpienia lub ograniczenia wydajności pacjenta w pracy, szkole, życiu towarzyskim, a także może objąć inne strefy funkcjonowania, w tym życie seksualne.

Depresja jest leczona za pomocą farmakoterapii i psychoterapii. W terapii poznawczo-behawioralnej pacjent pracuje wraz z terapeutą nad aktualnie doświadczanymi trudnościami w swoim życiu. Ma to na celu zmianę myślenia i zachowania pacjenta oraz korzystnie wpływa na emocje pacjenta. Pacjent ma okazję nauczyć się nowych, bardziej przystosowawczych sposobów funkcjonowania i myślenia.

Zaburzenia lękowe charakteryzują się lękiem i zachowaniami, za pomocą których pacjenci starają się go zredukować. Do najczęściej spotykanych zaburzeń lękowych należą: zaburzenie lękowe z napadami paniki, fobie i zaburzenie lękowe uogólnione.

Napady paniki
Zaburzenie lękowe z napadami paniki objawia się obezwładniającym poczuciem nadciągającej katastrofy, któremu towarzyszą między innymi palpitacje serca, ból w klatce piersiowej, uczucie duszności, gorąca i trudności z oddychaniem. Atak paniki często zaczyna się nagle i bardzo szybko osiąga maksymalne nasilenie.

Napady paniki mogą mieć niezwykle destrukcyjne skutki i niekorzystny wpływ na życie. Bardzo często pacjenci zmieniają swoje funkcjonowanie z obawy przed kolejnym atakiem. Wiele myśli, które się pojawiają dotyczą lęku przed atakiem lub kontrolowania ciała w obawie przed potencjalną nieprawidłowością.

Niekiedy napady paniki są wywoływane przez konkretne sytuacje lub bodźce, w których zasięgu znalazł się pacjent. W następstwie takich sytuacji zaczyna ich unikać lub stara się im zapobiec, aby nie dopuścić do kolejnego ataku.

Fobie
W psychologii klinicznej fobia to zaburzenia nerwicowe objawiające się uporczywym strachem przed określonymi sytuacjami lub obiektami. Czynników wywołujących pojawienie się strachu może być wiele. Do często spotykanych rodzajów fobii zalicza się: agorafobię, fobię społeczną i fobie swoiste.

Agorafobia opiera się głównie na odczuwaniu lęku przed sytuacją lub miejscem, z których ucieczka wydaje się trudna, niemożliwa, krępująca bądź pomoc może być nieosiągalna w razie wystąpienia objawów lękowych. Miejsca, które mogą być najbardziej lękotwórcze to między innymi kina, supermarkety oraz podobne im zatłoczone przestrzenie. Sytuacją sprzyjającą rozwojowi fobii może być również podróżowanie.Agorafobia często dotyczy sytuacji, takich jak przebywanie z dala od domu, stanie w tłumie, przebywanie w domu samemu, znalezienie się na moście lub podróżowanie jakimkolwiek środkiem komunikacji. Objawy agorafobii mogą skłonić pacjenta do unikania wychodzenia z domu lub rezygnacji z różnego typu aktywności, które wcześniej sprawiały mu przyjemność.

Fobia społeczna cechuje się lękiem przed byciem ocenionym jako np. głupi, brzydki czy niekompetentny. Pacjenci bardzo często obawiają się gaf popełnionych w towarzystwie, a także wygłoszenia mowy przed publicznością. Lęk może dotyczyć również zarumienienia się, jąkania się, potliwości, a także drżenia rąk. Większość pacjentów z fobią społeczną unika sytuacji towarzyskich, co prowadzi do wycofania społecznego.

Fobia swoista charakteryzuje się nieuzasadnionym lękiem przed konkretnymi przedmiotami lub sytuacjami, np. fobia przed zwierzętami, krwią, wyładowaniami atmosferycznymi. Lęk w określonych przypadkach może przybierać formę ataku paniki. Im bliżej bodźca lękowego znajduje się osoba, tym większy lęk. Początek rozwoju fobii swoistej następuje zazwyczaj w dzieciństwie lub okresie adolescencji.

Zaburzenie lękowe uogólnione
Objawy lęku uogólnionego mogą być często mało specyficzne, może być to przewlekła nerwowość, nie występują ataki paniki. Zamartwianie się charakterystyczne dla tego zaburzenia zazwyczaj zaczyna się samoistnie i – jak może się niekiedy wydawać – bez powodu. Pojawia się nadmierny niepokój i napięcie, a także trudne do opanowania poddenerwowanie. Osoby cierpiące na to zaburzenie mają skłonność do przewidywania najgorszego możliwego rezultatu oraz nadmiernego martwienia się o codzienne wydarzenia.

Obsesje (myśli natrętne) są to powtarzające się uporczywe myśli lub wyobrażenia, utrzymujące się pomimo tego, że chory wierzy, że są one nierealistyczne i stara się im przeciwstawić. Kompulsje to czynności, które osoba wykonuje wielokrotnie w celu zneutralizowania myśli natrętnych i zredukowania napięcia. Kompulsje mogą być niekiedy proste np. polegające na wypowiedzeniu słowa lub wyrażenia mającego uchronić przed natrętnymi myślami. Czasami bywają jednak bardzo skomplikowane i kierują się pewnymi regułami, których należy przestrzegać i są wykonywane do momentu aż pacjent nie zrobi tego dobrze lub odpowiednią ilość razy. W wielu przypadkach doprowadza to do powstania pewnego rodzaju rytuału, który może pochłonąć nawet kilka godzin dziennie i znacznie zaburzyć funkcjonowanie na innych polach. Jednymi z najczęściej spotykanych wzorców zaburzenia obsesyjno-kompulsywnego są strach przed skażeniem, który prowadzi do nadmiernego mycia się oraz wątpliwości (np. Czy zamknąłem drzwi? Czy wyłączyłem kuchenkę?), które prowadzą do nadmiernej kontroli, a pacjent wielokrotnie wraca, aby upewnić się, że drzwi są zamknięte, a kuchenka wyłączona. Częste są również obsesje dotyczące symetrii, układania przedmiotów w określonej kolejności, liczenie ich czy segregowanie. Niekiedy obsesje mogą przybierać także formę myśli natrętnych dotyczących tematyki erotycznej lub w przypadku osób wierzących również świętokradczej.

W terapii poznawczo-behawioralnej praca z pacjentem z OCD polega na zmianach przekonań oraz myśli pacjenta, a także na ekspozycji i zahamowaniu kompulsji.

U wielu osób, które przeżyły traumatyczne wydarzenia rozwija się zaburzenie stresowe pourazowe (PTSD). Do najczęstszych należą osoby, które uczestniczyły w działaniach w wojennych, doświadczyły katastrof naturalnych, wypadków, a także gwałtów i molestowania. Trauma może być zdiagnozowana u osób, które nawet nie doświadczyły jej bezpośrednio, a zdarzenie dotyczy ich bliskich. U cierpiących na zaburzenie stresowe pourazowe objawy zwykle rozwijają się po jakimś czasie od traumatycznego wydarzenia. Osoby z PTSD ponownie przeżywają traumatyczne wydarzenie, pojawia się również nadmierne pobudzenie, lęk i wiele nieprzyjemnych uczuć. Pacjenci często wyrażają również poczucie winy lub odpowiedzialności.

W terapii poznawczo-behawioralnej w leczeniu traumy wykorzystuje się przedłużoną ekspozycję, w celu osłabienia ładunku emocjonalnego, który niesie za sobą traumatyczne doświadczenie, a także daje możliwość pacjentowi na zdystansowanie się do tego wydarzenia.

Charakterystycznym objawem dla uzależnienia od alkoholu jest upośledzenie kontroli picia. Często osoby cierpiące na alkoholizm spożywają go w ilości większej niż planowały lub próbują bezskutecznie wyeliminować alkohol ze swojego życia. Uzależnieni od alkoholu nie zaprzestają picia pomimo wielu strat zarówno zdrowotnych, jak i w życiu rodzinnym czy zawodowym. W momencie zaprzestania używania alkoholu pojawiają się objawy odstawienne, uporczywe myśli dotyczące picia, a także przymus spożywania alkoholu.

Terapia poznawczo-behawioralna uzależnienia od alkoholu w pierwszej fazie głównie dotyczy pracy nad radzeniem sobie z głodem alkoholowym. Uwaga również skupia się na rozwijaniu u pacjenta umiejętności społecznych, które zostały znacznie naruszone przez chorobę. Osoba uzależniona uczy się na nowo rodzić sobie z problemami, a także odczuwać radość. Niezwykle istotne w leczeniu uzależnienia od alkoholu w terapii poznawczo-behawioralnej jest praca nad zmianą myślenia pacjenta.

Dorosłe dziecko alkoholików (DDA)

Terminem DDA są określane osoby, które wychowały się w rodzinach, gdzie przynajmniej jeden z rodziców nadużywał alkoholu. Charakterystycznymi cechami dorosłych dzieci alkoholików są: problemy w kontakcie ze swoimi potrzebami i uczuciami, lęk przed bliskością, brak umiejętności stawiania granic, niska samoocena, perfekcjonizm, wzmożone poczucie odpowiedzialności za innych, trudność w odseparowaniu się. Wszystkie powyższe cechy zwykle przejawiają się w czterech rolach, które są typowe dla DDA: dziecko we mgle, kozioł ofiarny, maskotka lub bohatera rodziny.

Terapia poznawczo-behawioralna DDA skupia się na zmianie nieadaptacyjnych przekonań, modyfikacji zachowań, które bardzo często bywają autodestrukcyjne. Spora część pracy terapeutycznej jest poświęcona niskiej samoocenie, z którą bardzo często borykają się DDA.

Osoby z niską samooceną mają zaburzony obraz siebie, odbierają siebie bardzo krytycznie. Nie potrafią sobie radzić z krytyką ze strony innych, a nawet samym wyobrażeniem, że ktoś mógłby ich skrytykować. Bardzo często są skłonne do pomocy, nie potrafią stawiać granic, przez co są narażone na wykorzystywanie przez innych.

Terapia poznawczo-behawioralna skupia się na zmianie podstawowych przekonań na swój temat, a także budowaniu satysfakcjonujących relacji z innymi osobami opartych na obustronnym zaangażowaniu. Dzięki terapii pacjent poznaje swoje mocne strony i uczy się, jak wykorzystać je w trudnych sytuacjach.

Perfekcjonizm cechuje się wyznaczaniem sobie celów niemożliwych do zrealizowania, myśleniem kategoriami „wszystko albo nic”, niemożliwością zaakceptowania błędów lub niedoskonałości, przymusem wykonywania każdego zadania na 100%. Stawianie sobie coraz to nowych oczekiwań, dążenie do złudnego ideału mogą w rezultacie prowadzić do deprecjonowania własnych potrzeb i zwiększonej podatności na inne zaburzenia oraz trudności w budowaniu relacji.

Terapia poznawczo-behawioralna w przypadku perfekcjonizmu skupia się na zmianie nieadaptacyjnych zachowań i przekonań, a także myślenia na swój temat. Daje to pacjentowi możliwość nauczenia się bardziej adaptacyjnych metod, a także umiejętności czerpania przyjemności z życia.

Problemy w związku mogą dotyczyć różnych obszarów bycia w relacji: słabej komunikacji pomiędzy partnerami, braku seksu, poczucia osamotnienia, licznych konfliktów, zdrad, odrzucenia, wystąpienia współuzależnienia, kiedy partner jest uzależniony od alkoholu i substancji psychoaktywnych.

W terapii poznawczo-behawioralnej pacjent ma możliwość zobaczyć związek z zupełnie innej perspektywy, poznać swoje mocne strony i nauczyć się, jak może je wykorzystać. Osoba w terapii odkrywa nowe sposoby radzenia sobie z trudnościami, jednocześnie zmieniając sposób myślenia i postrzegania problemów.

Anoreksja
Anoreksja jest związana z szybką utratą masy ciała, znacznym ograniczeniem jedzenia, nawet gdy waga jest niska oraz nadmiernym zainteresowanym żywnością, wartościami odżywczymi i gotowaniem. Pojawia się lęk przed przybraniem na wadze, wycofanie społeczne, kompulsywne wykonywanie ćwiczeń fizycznych. Głównym czynnikiem doprowadzającym do anoreksji jest zaburzony obraz swojego ciała, postrzeganie siebie jako osoby z nadwagą lub nieatrakcyjnej. U wielu osób cierpiących z powodu anoreksji następuje zanik menstruacji (anoreksja dotyczy głównie kobiet), pojawiają się nieprawidłowe parametry życiowe, takie jak wolne tętno, niskie ciśnienie, a także wiele innych poważnych problemów zdrowotnych.

Bulimia
Osoba cierpiąca na bulimię łapczywie pochłania ilości pożywienia znacznie wykraczające poza wielkość normalnego posiłku, a następnie wymiotuje lub stosuje środki przeczyszczające czy moczopędne. Wielu pacjentów z bulimią jest na ścisłej diecie, której kaloryczność jest znacznie mniejsza niż dzienne zapotrzebowanie, a to sprzyja objadaniu się. Nadmierna ilość pożywienia jest przyjmowana najczęściej w samotności, co daje osobie objadającej się komfort utrzymania jej problemu w sekrecie.

Kompulsywne objadanie się
Kompulsywne objadanie się charakteryzuje się spożywaniem dużej ilości pokarmów lub ciągłym pojadaniem, pomimo braku fizycznego uczucia głodu. Główne cechy tego zaburzenia to bardzo szybkie tempo jedzenia (całkowita ilość przyjmowanych posiłków może być ogromna) oraz poczucie utraty kontroli.

Terapia poznawczo-behawioralna zaburzeń odżywiania w pierwszej fazie koncentruje się na wprowadzeniu zmiany w nawykach żywieniowych pacjenta. To umożliwia pracę nad myśleniem pacjenta, krytycznym postrzeganiem siebie, a także zmianę w tych obszarach. Ważną sferą poruszaną w terapii jest sfera emocjonalna, przede wszystkim adaptacyjne modele radzenia sobie z emocjami.

Psychoterapia nie może być rozumiana jedynie jako potencjalne rozwiązanie dla zdefiniowanych zaburzeń. W praktyce podjęcie terapii może być też drogą do uwolnienia się od całej gamy dolegliwości (np. seksoholizm, pracoholizm, stres, toksyczne relacje, nerwice i inne). To także ścieżka rozwoju dla osób, które czują się stłamszone przez otaczające je osoby lub sytuacje, borykają się z samotnością lub noszą w sobie uczucia, z którymi nie potrafią się uporać, np. żal, zazdrość, tęsknotę. To także sposób na dotarcie do głębi swojej świadomości.

W wielu przypadkach klienci nie są w stanie jednoznacznie zidentyfikować swojego stanu i sprecyzować czynników odpowiadających za wywołanie problemu. Te często mogą być złożone i tkwić w sferach, do których pacjent może nie mieć dostępu będąc zdany sam na siebie. W procesie psychoterapii klient z pomocą terapeuty dochodzi do źródła problemu, stara się go nazwać, zrozumieć jego konsekwencje i znaleźć rozwiązanie.

Umów się na bezpłatną konsultację psychoterapeutyczną i przekonaj się, czy ten rodzaj terapii pomoże w rozwiązaniu Twoich problemów.